Theodoor Rutgers

 

Moeder

Nooit eerder heb ik mijn leven geleefd zonder moeder. Zonder Pem voelt het alsof een deel van mijn leven is afgescheurd. Haar aandacht, haar betrokkenheid, haar gevoel voor humor en haar creativiteit zal ik zeer zeer missen.

Pem beschikte over een enorme levenslust. Ze hield van gezelligheid: -Samen rondom een knapperend haartvuur, -de tafel mooi dekken en ervoor zorgen dat niemand iets te kort kwam, -filosoferen over kunst, politiek en theologie, -verhalen vertellen over haar belevenissen, - praten over plannen van haarzelf of van anderen. 

Uren konden Pem en ik praten. Bram zat dat maar zelden tot het einde uit en begon dan de lichten uit te doen zeggende: “ Mijn dag zit erop, ik ga naar bed” of “ Morgen weer vroeg op.”

Wat ik nooit begrepen heb, is waarom Pem zo heeft moeten lijden. In het gedicht koornroos uit haar bundel Roos is een Bloem schrijft ze : “Mijn bloed raast dof. De ramen van mijn huis zijn vierkante ogen van glas”..en… “ Ik zit op mij. Niet vrij, niet licht maar met een dodelijk gewicht.

Lijden is vaakt een mysterie, maar Pem heeft een manier gevonden om daarmee om te gaan en lijden om te zetten in iets vruchtbaars. Toen ik door een moeilijke periode ging heeft ze me ooit een brief geschreven. Hierin onthulde ze me iets van haar geheim. Twee alinea’s uit deze brief wil ik u niet onthouden:

Pem schreef:

“Het is een dure noodzaak je gedachten van jezelf af te buigen en te richten op dingen/dieren, kinderen, natuur, kunst. Iets buiten je. Ik heb dit zelf ondervonden. Het is een harde manier om jezelf te leren relativeren, namelijk dat “ wat jij voelt”, “wat jou is aangedaan” niet te laten uitgroeien tot iets groots dat je lamlegt en beheerst.

“Jezelf en anderen dingen verwijten is geen goede weg. Het verstikt en verstrikt. Jezelf daarentegen een doel stellen al is dat nog zo klein is de manier. Het gaat vooral om ‘doen’. Dingen doen al zijn ze nog zo klein. Al zijn ze in jouw ogen nog zo onbetekend. Je ontdekt dat ieder ding wat je doet voldoening kan geven en dat er uiteindelijk geen werkje is dat te gering is om uit te voeren. Elk ding wat je met aandacht doet geeft plezier. Plezier geeft energie.

De laatste jaren van Pems leven heeft ze veel dingen kunnen doen die ze op haar hart had. Hier ben ik dankbaar voor. Ook weet ik dat ze zeer genoten heeft van de contacten met haar familie en vrienden.

Lieve mama, dank voor alles, ik zal je missen.